Startpagina
‘Dankbaar gereformeerd.’ Dat is het motto waaronder de Stichting Woord en Wereld wil werken: gewoon blij zijn met wat gereformeerd-zijn vandaag mag betekenen. Vanuit die visie geeft de Stichting het maandblad Nader Bekeken uit en viermaal per jaar een Cahier.

Nader Bekeken

Jaarlijks verschijnt Nader Bekeken elfmaal in full colour. Het blad kent een aantal vaste rubrieken. De Kroniek en Persrevue worden geschreven vanuit . . .

Lees meer

Cahiers

De Cahiers verschijnen in de regel viermaal per jaar, met als doel de gereformeerde visie op diverse onderwerpen te vormen en te versterken. De onderwerpen variëren ...

Lees meer

 

N.a.v. synodebesluiten over M/V en ambt
Voor het juli/augustusnummer van Nader Bekeken was het te kort dag, maar met ingang van het septembernummer zal er verder ingegaan worden op de synodebesluiten rond m/v, op achtergronden en schriftgezag, en op mogelijke consequenties voor gemeenten en kerkverband.
Mededeling hiervan wordt gedaan in een brief gevoegd bij het juli/augustusnummer. Voor de tekst van die brief, klik HIER.
In de vorm van een advertentie is een korte verklaring opgenomen in ND (1 juli) en RD (5 juli), klik HIER.
Ds. Kees van Dijk heeft de GS Meppel een stemverklaring aangeboden. Ook die tekst stellen we beschikbaar, klik HIER.

 

Oude cahiers

Een aantal oudere uitverkochte cahiers is in pdf-formaat beschikbaar en zijn op de website gezet. Het hele cahier kan gratis worden gedownload.
Hieronder een overzicht van de cahiers en de datum van beschikbaarheid.
Klik HIER.

 

Oude cahiers lijst

De pdf van het cahier is vanaf de genoemde datum beschikbaar op de betreffende cahierpagina.
Klik op de titel voor inhoud en download.

 

Nr.

Auteur

Titel

Beschikbaar

2

J.J. Arnold

Wandelen met God

10 oktober

12

W.G. de Vries

De vrijmaking in het vuur

10 oktober

13

J. Kamphuis

K. Schilder - Een gereformeerd antifascist

21 oktober

30

H.J. Room / P.L. Voorberg

De zondag

28 oktober

31

T. Dekker

Wie een oor heeft . . .

4 november

32

J.W. Maris

De charismatische beweging en wij

11 november

55

J. Kamphuis 

In de voetsporen van gereformeerde kerken in de diaspora 

18 november

35

J. Wesseling / E. Brink

Alles in Christus

25 november

37

H. Drost

Gods huis - Open huis

2 december

39

L.E. Leeftink

Tot versterking van ons geloof

9 december

46

J. Kamphuis

In de voetsporen van Huldrych Zwingli & Johannes Calvijn

16 december

48

H.G.L. Peels

Heilig is Zijn naam

7 januari

50

H.M. Ohmann

Spreuken

14 januari

33

A.N. Hendriks

Van God gezonden

21 januari

 

Onder het menu KLANTENSERVICE is de volledige abonneeservice van het blad Nader Bekeken en de cahiers opgenomen, zoals:
1. Bestellen van abonnementen en losse nummers
2. Service m.b.t. informatie, wijzigingen en klachten

Het menu BESTELLEN is hiermee vervallen.

 

Naar een zuivere kerk (noten)

Noten uit het artikel van Pieter Niemeijer

(Nader Bekeken, nr 12, december 2015)

 

Noten:

1    Met dank aan Bart van Egmond en Paul Voorberg, die een eerste versie van commentaar voorzagen. Uiteraard zijn zij niet verantwoordelijk voor de inhoud van mijn artikelen.
Deze en alle volgende noten zijn te vinden op www.woordenwereld.nl bij dit decembernummer van Nader Bekeken.

2    H.B. Weijland, ‘Is afscheiding geoorloofd? Enkele opmerkingen over de mogelijkheid van afscheiding in het licht van wat de confessie zegt over de ware en de valse kerk’, in: Kerk en Theologie42 (1991), p. 16; ik dank de verwijzing aan Leo J. Koffeman, Het goed recht van de kerk. Een theologische inleiding op het kerkrecht, Kampen, Kok, 2009, p. 176. Het donatisme wordt wel genoemd en afgewezen in de (lutherse) Augsburgse Confessie, artikel 8 en in de Tweede Helvetische belijdenis hoofdstuk 18.

3    P.L. Voorberg,Doop en kerk. De erkenning, door kerkelijke gemeenschappen, van de elders bediende doop(diss. Theologische Universiteit Kampen), Heerenveen, Groen, 2007, p. 76.

4    Dr. E.A. de Boer wees me erop dat voor de reformatoren de donatistische dwalingen herleefden in het radicalisme van de wederdopers en via die weg in confessies bestreden en verworpen werden.

5    De kennis van het donatisme berust tot dusver op geschriften van Augustinus en zijn medestanders.

6    Vgl. P.L. Voorberg, Doop en kerk, 50-57.

7    Aurelius Augustinus, Ketters en scheurmakers [de haeresibus], bezorgd, vertaald en toegelicht door Joke Gehlen-Springorum en Vincent Hunink, Budel, Damon, 2009, p. 105-111; P.L. Voorberg, Doop en kerk, p. 60-68. Wie of wat deze circumcellionenprecies waren, is voorwerp van voortgaand onderzoek (met dank aan dr. B. van Egmond).

8    K. van der Zwaag, Augustinus, de kerkvader van het Westen. Zijn leven, zijn leer, zijn invloed, Heerenveen, Groen, 2008, p. 76; vgl. over de ontwikkeling bij Augustinus in dezen en een taxatie daarvan H.B. Weijland, Augustinus en de kerkelijke tucht. Een onderzoek naar de grenzen van de kerk bij Augustinus tegen de achtergrond van het donatistisch schisma, Kampen, Kok, 1965, p. 196-213.

9    J. Faber, Vestigium ecclesiae. De doop als ‘spoor der kerk’ (Cyprianus, Optatus, Augustinus), Goes, Oosterbaan & Le Cointre, 1969, p. 46,49; P.L. Voorberg, Doop en kerk, p. 69.

10  Ik ontleen deze kenmerken aan P.L. Voorberg, Doop en kerk, p. 69-75; vgl. ook J. van Oort, ‘Augustinus over de kerk’, in: W. van ’t Spijker, W. Balke, K. Exalto en L. van Driel (red.), De kerk. Wezen, weg en werk van de kerk naar reformatorische opvatting, Kampen, De Groot Goudriaan, 1990, p. 77-94; H.B. Weijland, Augustinus en de kerkelijke tucht, p. 19-36.

11  Vgl. J. Faber, Vestigium ecclesiae, p. 47; de typering van de bruid in het Hooglied was een geliefde aanduiding voor de kerk: een afgesloten hof en een welverzegelde bron; vgl. ook de typering ‘die alleinige rechte Kirche’ door H. Koch in: Evangelisches Kirchenlexikon. Kirchlich-theologisches Handwörterbuch I, Göttingen, Vandenhoeck & Ruprecht, 1956, s.v. Donatismus.

12  J. Faber wijst erop dat de donatisten en Augustinus een verschillende opvatting koesterden over de katholiciteit van de kerk, en oordeelt daar genuanceerd over, J. Faber, Vestigium ecclesiae, p. 47-49.; vgl. ook H.B. Weijland, Augustinus en de kerkelijke tucht, p. 37-47; K. van der Zwaag, Augustinus, p. 280v.

13  B. Weijland, Augustinus en de kerkelijke tucht, p. 23-30.

14  Vgl. Aurelius Augustinus, Ketters en scheurmakers, p. 109; P.L. Voorberg, Doop en kerk, p. 72.

15  H.B. Weijland, Augustinus en de kerkelijke tucht, p. 27-29.

16  Zie noot 2.

17  Vgl. J. van Genderen, W.H. Velema, Beknopte gereformeerde dogmatiek, Kampen, Kok, 1992, p. 647-650; G. van den Brink, C. van der Kooi, Christelijke dogmatiek. Een inleiding, Zoetermeer, Boekencentrum, 2012, p. 565v; A. van de Beek, Lichaam en Geest van Christus. De theologie van de kerk en de Heilige Geest, Zoetermeer, Meinema, 2012, p. 53.

18  J. van Genderen, W.H. Velema, Beknopte gereformeerde dogmatiek, p. 649.

19  Vgl. C. Trimp, Kerk in aanbouw. Haar presentie en pretentie, Goes, Oosterbaan & Le Cointre, 1998, p. 17-46.

20  M. te Velde in: M. te Velde (red.), Confessies. Gereformeerde geloofsverantwoording in zestiende-eeuws Europa, Heerenveen, Groen, 2009, p. 14.

21  Nederlands: ‘reyne Predicatie des Evangelii’, ‘reyne bedieninghe der Sacramenten’; Frans: ‘la pure predication de l’ Evangile’, ‘la pure administration des Sacraments’; Latijn: ‘pura Evangelii predicatione’, ‘sincera Sacramentorum … administratione’; J.N. Bakhuizen van den Brink, De Nederlandse belijdensgeschriften in authentieke teksten met inleiding en tekstvergelijkingen, Amsterdam,Ton Bolland, 19762, p. 124v.

22  Vgl. 2 Kor. 6:14-15.

23  Vgl. Heidelbergse Catechismus, antw. 60.

24  H.B. Weijland, Augustinus en de kerkelijke tucht, p. 64v. Augustinus verwijst ook naar andere schriftgedeelten: de ark van Noach met zijn reine en onreine dieren, Christus’ dulden van de traditorJudas, de kudde die op de jongste dag schapen én bokken blijkt te bevatten (Mat. 25), het visnet dat allerlei vissen vangt (Mat. 13) enz.; H.B. Weijland, Augustinus en de kerkelijke tucht, p. 63-66; P.L. Voorberg, Doop en kerk, p. 84v; J. van Oort, Augustinus over de kerk, p. 90v.

25  Johannes Calvijn, Institutie of onderwijzing in de christelijke godsdienst(uit het Latijn vertaald door dr. C.A. de Niet), Houten, Den Hertog, 2009, IV.1.13. Vgl. ook de Tweede Helvetische geloofsbelijdenis, hoofdstuk 17 en de Schotse belijdenis, hoofdstuk 25.

26  J. Faber, Vestigium ecclesiae, p. 133; P.L. Voorberg, Doop en kerk, p. 81v.

27  H.B. Weijland, Augustinus en de kerkelijke tucht, p. 99.

28  H.B. Weijland, Augustinus en de kerkelijke tucht, p. 122.

29  J.N. Bakhuizen van den Brink, De Nederlandse belijdenisgeschriften, p. 126.

30  De zgn. ‘ambtelijke’ tucht richt zich niet heel rigoureus op elke vlek of rimpel, maar gaat over (verharding in) een aanstootgevende en de vrede in Christus verstorende zonde in leer of leven.

31  De twaalf artikelen belijden in één adem en afhankelijk van hetzelfde ‘ik geloof’ in het negende artikel de ‘heilige, algemene, christelijke kerk’ (art. 9) én de ‘vergeving van de zonden’ (art. 10). De Heidelbergse Catechismus behandelt beide thema’s in één zondag (21). In de kerk wordt de vergeving verkondigd en aangezegd, en de kerk leeft van de vergeving, die kennelijk nodig blijft binnen de kerk. Gelovigen blijven worstelen met de zonde die tegen hun wil in hen is overgebleven (Rom. 7:13-25). Het verdriet om de realiteit van de zonde blijft ons naar Christus drijven.

 

Een repeterende breuk? (noten)

Noten uit het artikel van Pieter Niemeijer

(Nader Bekeken, nr 1, januari 2016)

 

Noten:

1    Voor de manier waarop K. Schilder de eenheid van de kerk beklemtoont, zie C. Trimp, Kerk in aanbouw, p. 82-90.

2    J. van Oort, Augustinus over de kerk, p. 80-83.

3    J. Calvijn, Institutie, IV.1.12.

4    P.L. Voorberg, Doop en kerk, p. 69.

5    J. van Oort, Augustinus over de kerk, p. 91; H.B. Weijland, Augustinus en de kerkelijke tucht, p. 72-74.

6    H.B. Weijland, Augustinus en de kerkelijke tucht, p. 68v.

7    J. van Oort, Augustinus over de kerk, p. 92. Ook als gereformeerden spreken we terughoudend over de excommunicatie. Een buitensluiting uit de kerk kan onontkoombaar zijn, maar dan gaat het altijd om iemand die zelf alle band met Christus verbreekt en niet uit zijn werk en evangelie leven wil, en zo zichzelf buiten de kerk plaatst. De kerk doet in haar buitensluiting niet anders dan dat constateren en er rechtsgevolgen aan verbinden. We noemen dat het ‘declaratorisch’ karakter van de uitsluiting; vgl. het formulier voor de openbare kerkelijke tucht, in gebruik bij de Gereformeerde Kerken in Nederland (vrijgemaakt): ‘Daarom verklaren wij als herders en opzieners van deze gemeente in de naam van onze Heer Jezus Christus, dat N.N., die zichzelf al buiten de gemeente van Christus heeft gesloten, nu officieel buitengesloten wordt.’

8    J. van Oort, Augustinus over de kerk, p. 83-85.

9    J. Faber, Vestigium ecclesiae, p. 132; H.B. Weijland, Augustinus en de kerkelijke tucht, p. 53-58.

10  J. van Oort, Augustinus over de kerk, p. 91.

11  J. Calvijn, Institutie, IV.1.13.

12  ‘De definitieve besluitvorming in de vorm van excommunicatieve maatregelen werd in al deze gevallen als beslissende koersbepaling (en dus als einde van een proces) beschouwd’, C. Trimp, Kerk in aanbouw, p. 276. Vgl. ook de bijdrage van J. Kamphuis, ‘De kerk in de Acte van Afscheiding’, in: D. Deddens en J. Kamphuis (red.), Afscheiding – Wederkeer. Opstellen over de Afscheiding van 1834, Haarlem, Vijlbrief, 1984, p. 95-116.

13  Vgl. ook hier: J. Kamphuis, De kerk in de Acte van Afscheiding.

14  Met alle gevolgen voor de geloofszekerheid die dat meebrengt: is mijn doop een echte doop of niet?

15  J. van Oort, Augustinus over de kerk, p. 79.

16  J. Calvijn, Institutie, IV.1.10. Ook Augustinus wijst op de genezende ruimte die de kerk is, H.B. Weijland, Augustinus en de kerkelijke tucht, p. 52.

17  Vgl. voor een uitvoerige behandeling van deze zaak de twee Kamper dissertaties: P.L. Voorberg, Doop en kerk; J. Faber, Vestigium ecclesiae.

18  J. Calvijn, Institutie, IV.12.11.

Uit juli/augustusnummer

Toch is voor die volstrekte gelijkwaardigheid van man en vrouw naar mijn idee zo’n eerste ‘eenheidsmens’ niet nodig. Daarvoor is toch voldoende dat man en vrouw samen naar Gods beeld zijn gemaakt?
(Henk Room, Rondblik)
De blijde boodschap moet niet binnen de muren van de kerk blijven maar moet naar buiten. Met andere woorden: de kerk moet zich binnenstebuiten keren.
(Alko Driest, Gemeentebreed)

Twitter

Contact

Hebt u vragen of opmerkingen, vul dan het Contactformulier in.

Zoeken

Man/vrouw - kerk

Het themanummer over M/V is nog bij te bestellen. Voor uw bijdrage aan de discussie!
Grotere aantallen via e-mail.
Dit e-mailadres wordt beveiligd tegen spambots. JavaScript dient ingeschakeld te zijn om het te bekijken.
Geen kosten!
Zie hier eerdere publicaties van Stichting Woord en Wereld.

 

Planning Nader Bekeken

September nummer
- over synodebesluiten M/V en ambt
- pelgrimsliederen
- Gods tegenstanders
 

Zoeken

Zoeken op onze website levert een schat aan informatie op.

Lees meer

Cahier 113

Binnenkort verschijnt:
Cahier nr. 113,
Op reis met Dietrich Bonhoeffer
Martin H. de Boer V.D.M.


 

Cahier 112

Verschenen:
Cahier nr. 112,
Wees nog wijzer
Drs. Hans de Wolf


 

Cahier 111

Verschenen cahier 111 Wie is God
ds. Henk van den Berg en Wilma van der Jagt


 

Cahier 110

Verschenen 
cahier 110:

Rutger Heij,
Jezus hogepriester
 

 

De Bijbel of een biertje

Verschenen:
De Bijbel of een biertje. Verzamelde columns uit Nader Bekeken van Gijs Zomer en Rufus Pos. Met tekeningen van Bert Gort.
Nieuwe abonnees krijgen dit boekje cadeau! Voor belangstellenden te bestellen à € 7,50, Klik HIER


 

Cahier 109

 Verschenen  cahier 109:
Pieter Niemeijer,
De kerk: hoe sta ik erin?


 

Cahier 79

Verschenen vierde druk van cahier 79:

Gijs Zomer,
Geef mij maar een kus
Bestel hier
 

 

Gift of kleine bijdrage

Het is fijn dat wij u de mogelijkheid kunnen bieden om artikelen uit Nader Bekeken en zelfs het hele blad gratis te downloaden.
Graag ontvangen we daarvoor, zonder enige verplichting overigens, een kleine bijdrage.
U kunt een bedrag overmaken op
IBAN: NL42 RABO 0324 6259 01
t.n.v. Stichting Woord en Wereld.